انقلاب: نسبة الإعالة عند المجتمع اليهودي أعلى من نسبة الإعالة عند المجتمع العربي

شباط / فبراير 2023

للديموغرافيا، ولا سيما التغييرات في تركيبة السكان، آثار بعيدة المدى على التغيرات الاجتماعية والاقتصادية.

تقرير جديد صادر من المنتدى الاقتصادي العربي يستعرض التغيرات الديموغرافية عند العرب واليهود في إسرائيل على مدى العقدين الاخيرين، ويعرض أهميتها الاقتصادية الكلية في جوانب الإنتاج والعمالة.

نسبة الإعالة هي النسبة بين السكان المدعومين والسكان الداعمين. وفقًا لتعريف المكتب المركزي للإحصاء، السكان المدعومون يشمل الأطفال الذين تتراوح أعمارهم بين 0-19 والبالغين الذين تبلغ أعمارهم 65 عامًا وأكثر، بينما السكان الداعمين هم السكان في سن العمل (20-64).

في عام 2019، كانت نسبة الإعالة لدى السكان اليهود أعلى للمرة الأولى من نسبة الإعالة لدى السكان العرب، ومنذ ذلك الحين أخذت هذه الفجوة بالاتساع. والسبب في ذلك انخفاض حاد ومستمر في معدل المواليد بين العرب وزيادة في معدل المواليد بين اليهود.

وقد انعكست هذه العمليات في زيادة حصة المجتمع العربي من الناتج المحلي الإجمالي والعمالة، والتي بلغت في عام 2019 ما يقرب 9.5٪ وحوالي 14٪ على التوالي. وازدادت نسبة العمالة لدى العرب بشكل مستمر حتى اندلاع أزمة كورونا، وضاقت فجوة الأجور بين الموظفين العرب واليهود بشكل طفيف وبلغت نحو 70٪ في 2019.

إضافة لذلك، المجتمع العربي في إسرائيل يشيخ. لذلك، من المتوقع أن يتراجع الانخفاض في نسبة الإعالة في السنوات القادمة، بل ومن المتوقع أن ينعكس الاتجاه في المستقبل البعيد.

على الرغم من شيخوخة المجتمع العربي، إلا أنه لا يزال أصغر من المجتمع اليهودي، ومن بين أمور أخرى، وبسبب الفجوة السلبية مع اليهود في معدل متوسط العمر الذي لم ينخفض في العشرين سنة الماضية الا ان المعدل ما يزال حوالي 4 سنوات عند الرجال و3.2 سنوات عند النساء.

דו"ח דמוגרפיה – הודעה לתקשורת

מהפך: יחס התלות באוכלוסייה היהודית גבוה יותר מיחס התלות באוכלוסייה הערבית לדמוגרפיה, ובפרט לתמורות בהרכב האוכלוסייה, השפעות מרחיקות לכת על השינויים החברתיים והכלכליים.

דו"ח חדש של הפורום הכלכלי הערבי סוקר את השינויים הדמוגרפיים אצל ערבים ויהודים בישראל בשני העשורים האחרונים, ומציג את המשמעות המקרו-כלכלית שלהם בהיבטים של תוצר ותעסוקה.

יחס התלות הוא היחס שבין האוכלוסייה הנתמכת לבין האוכלוסייה התומכת. לפי הגדרת הלמ"ס האוכלוסייה הנתמכת כוללת ילדים בגיל 19-0 ומבוגרים בני 65 ומעלה, ואילו האוכלוסייה התומכת כוללת את האוכלוסייה בגיל העבודה (64-20) .

בשנת 2019 יחס התלות באוכלוסייה היהודית היה לראשונה גבוה יותר מיחס התלות באוכלוסייה הערבית, ומאז הפער אף הולך ומתרחב. הסיבה לכך היא ירידה חדה ומתמשכת בפריון הילודה אצל ערבים, לצד גידול בילודה אצל יהודים.

תהליכים אלו קיבלו ביטוי בגידול בחלקה של החברה הערבית בתוצר ובתעסוקה, שהגיעו ב-2019 לכ-9.5% ולכ-14%, בהתאמה. שיעור הערבים בתעסוקה עלה ברציפות עד פרוץ משבר הקורונה, ואף פער השכר בין שכירים ערבים ליהודים הצטמצם מעט והגיע לכ-70% ב-2019.

לצד זאת, החברה הערבית בישראל מזדקנת. לפיכך, הירידה ביחס התלות צפויה להתמתן בשנים הקרובות, ובעתיד הרחוק המגמה אף צפויה להתהפך.

למרות הזדקנות החברה הערבית היא עדיין צעירה יותר מהאוכלוסייה היהודית. זאת בין היתר, בשל הפער השלילי מול היהודים בתוחלת החיים שלא הצטמצם ב-20 השנים האחרונות, ונותר על כ-4 שנים אצל גברים ו-3.2 שנים אצל נשים.

طلب استشارة اقتصادية

بمبادرة من المنتدى الاقتصادي العربي يتم تقديم الدعم والمساندة للمجتمع العربي في البلاد